Emekli olup kıdem tazminatını aldıktan sonra çalışmaya devam eden işçi, yeni işyerinden tekrar kıdem tazminatı alabilir. Her iş sözleşmesi ayrı değerlendirilir; önceki işyerinden alınan tazminat, yeni işyerindeki hakkı etkilemez.
Burada kafa karıştıran nokta, hangi senaryoda hangi kuralın uygulandığıdır. Başka işyerinde çalışmakla aynı işyerinde devam etmek farklı sonuçlar doğurur. Üç senaryoyu da aşağıda ayrı ayrı anlattık. Genel kıdem şartları için kıdem tazminatı alma şartları sayfasına bakabilirsiniz.
Üç senaryo: hangisi sizinki?
Emekli olduktan sonra çalışma denince üç farklı durum söz konusudur ve her birinde kıdem hakkı farklı işler:
| Senaryo | Kıdem hakkı | Açıklama |
|---|---|---|
| Başka işyerinde çalışma | Evet, yeni süre üzerinden | Önceki tazminat yeni hakkı etkilemez |
| Aynı işyerinde devam (tazminat alınarak) | Evet, yeni dönem üzerinden | Önceki kıdem sıfırlanır, yeni dönem başlar |
| Tazminat almadan çalışmaya devam | Toplu, tek seferde | Önceki ve sonraki dönem birleşir |
Başka işyerinde çalışan emekli
Emeklilik nedeniyle işten ayrılıp kıdem tazminatını alan işçi, başka bir işyerinde işe başlayabilir. Bu yeni iş ilişkisi tamamen ayrı bir sözleşmedir ve kıdem sıfırdan işlemeye başlar.
Yeni işyerinde en az 1 yıl çalışıp hak kazandıran bir nedenle ayrılırsanız (örneğin işveren feshi veya haklı nedenle kendi fesihiniz), bu süreye ait kıdem tazminatını alırsınız. Hesap yalnızca yeni işyerindeki süre ve ücret üzerinden yapılır; önceki işyerindeki yıllar eklenmez.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yeni işyerinden ikinci kez "emeklilik gerekçesiyle" ayrılmanın sınırıdır. Kıdemini alıp emekli aylığı bağlattıktan sonra çalışmaya devam eden işçi, yeniden emeklilik veya 15 yıl-3600 gün gerekçesine dayanarak tekrar tazminat alamaz. İkinci tazminat için işveren feshi veya haklı neden gibi normal şartlar aranır.
Aynı işyerinde çalışmaya devam eden emekli
Kıdem tazminatını alıp emekli aylığı bağlattıktan sonra aynı işyerinde çalışmaya devam ederseniz, önceki kıdeminiz kapanmış sayılır. Yeni dönem, yeniden işe başladığınız tarihten itibaren işlemeye başlar.
Bu işçiler de diğer çalışanlarla aynı kurallara tabidir: işveren çıkarırsa veya haklı nedenle kendileri ayrılırsa kıdem tazminatı alırlar. Yıllık izin hakkı ise sıfırlanır; yeni dönemde 1 yıl dolmadan izin hakkı doğmaz.
Tazminatını almadan, yani fiilen emekliye ayrılmadan çalışmaya devam eden işçinin durumu farklıdır. Bu işçi gerçekten emekliye ayrıldığında, emeklilik öncesi ve sonrası dönemlerin kıdemini topluca alabilir.
Emekli aylığını kestirme yöntemi
Uygulamada bilinen bir yöntem de emekli aylığını kestirip yeniden emekli olmaktır. 5510 sayılı Kanun, emekli aylığı almakta iken çalışana dilediği zaman aylığını kestirip normal çalışmaya geçme hakkı tanır.
Yöntem şöyle işler: emekli aylığınızı kestirirsiniz, bir ay normal sigortalı olarak çalışırsınız, ardından yeniden emeklilik dilekçesi verirsiniz. Bu şekilde, aylık bağlattıktan sonra çalıştığınız sürenin kıdem tazminatını emeklilik gerekçesiyle alabilirsiniz.
Bu yöntem her durumda değil, yalnızca emeklilik gerekçesine dayanarak tazminat almak isteyenler içindir. İşveren feshi veya haklı neden hallerinde zaten normal kurallar uygulanır.
Somut örnek
Örnekle netleştirelim. 12 yıl çalışıp emeklilik nedeniyle ayrılan ve 400.000 TL kıdem tazminatı alan bir işçi, 3 ay sonra başka bir işyerinde işe başlasın. Yeni işyerinde 2,5 yıl çalıştıktan sonra işveren tarafından çıkarıldığını varsayalım.
Bu işçi, yeni işyerindeki 2,5 yıllık süresi üzerinden kıdem tazminatı alır. Önceki 12 yıl ve 400.000 TL bu hesaba girmez; o dönem kapanmıştır. Yeni hesaplama, yeni işyerindeki giydirilmiş brüt ücret ve 2,5 yıl üzerinden yapılır.
Yıllık izin ve diğer haklar
Emekli olup yeniden çalışmaya başlayan işçinin yıllık izin hakkı sıfırlanır. Yeni işyerinde 1 yıl dolmadan izin hakkı doğmaz; 1-5 yıl arası için 14 gün izin kullanılır.
Tek istisna yaş kuralıdır: 50 yaş ve üzerindeki işçilere verilecek yıllık izin her durumda 20 günden az olamaz. Yani 50 yaş üstü emekli işçi, yeni işinde 1 yıl dolduktan sonra 20 gün izin kullanır.
İhbar tazminatı bakımından emekli çalışan ile normal çalışan arasında fark yoktur; işten çıkarılan emekli işçi de ihbar tazminatı alır. Haksız fesih halinde işe iade davası açma hakkı da aynen geçerlidir.